Plaid i gadw llygad barcud ar ddympio mwd Hinkley

Bydd cynlluniau gan EDF i ddympio 600,000 tunnell ciwbig o fwd ym Mae Caerdydd yn cael eu gwylio â llygad barcud, mae dadl gan y Senedd i’r cynnig wedi clywed.

Galwodd gweinidog amgylchedd cysgodol Plaid Cymru, Llyr Gruffydd, hefyd am Asesiad Effaith Amgylcheddol llawn a thryloyw i’r dympio arfaethedig o fwd o orsaf ynni niwclear Hinkley Point C.

Trafodwyd y cynnig gan EDF i ddympio mwy o fwd ar Gaerdydd Caerdydd, dwy filltir ar y môr, yn y Senedd heddiw ar ôl i ddeiseb o 10,000 o bobl gael ei chyflwyno
Nododd Llyr Gruffydd MS fod y niferoedd a lofnododd y ddeiseb ei hun yn arwydd o’r “pryderon real iawn ymysg pobl yng Nghymru am y cynllun i ddympio mwd o Hinkley Point C oddi ar arfordir Caerdydd.”

Dywedodd Mr Gruffydd ei fod wedi cysylltu â gwyddonwyr ac ymgyrchwyr o fudiad Geiger Bay, sy’n mynegi’r pryderon hynny am yr effaith y byddai dympio o’r fath yn ei chael ar fywyd morol a phobl yr ochr hon i Aber Hafren.

Meddai: “Rwyf hefyd wedi cysylltu â’r corff rheoleiddio, Cyfoeth Naturiol Cymru, a’u croesholi am y cynigion. Dywedais yn glir yn fy nghyfarfod â’u Tîm Trwyddedu Morwrol fod angen asesiad effaith amgylcheddol trylwyr cyn y gallai’r cynnig hwn fynd yn ei flaen.

“Mae EDF, y cwmni y tu ôl i’r prosiect, wedi teimlo ei bod yn angenrheidiol comisiynu arbenigwyr gwyddor y môr i gynnal Asesiad Effaith Amgylcheddol cyn i CNC fynnu hynny. Mae’n gydnabyddiaeth, rwy’n credu, o’r angen am ddadansoddiad cynhwysfawr a thrylwyr o samplau gwaddod. Mae hyn yn mynd y tu hwnt i’r cynllun samplu cychwynnol, a oedd yn destun ymgynghoriad cyhoeddus, a hyderaf y bydd cwmpasu EDF yn gynhwysfawr a bydd y canfyddiadau ar gael i drigolion a gwyddonwyr pryderus.

“Pam ydyn ni yn y Blaid yn cefnogi Asesiad Effaith Amgylcheddol llawn a thryloyw – sef prif fyrdwn y ddeiseb hon?

“Yn syml iawn oherwydd hanes y safle, sydd wedi bod yn orsaf ynni niwclear am fwy na hanner canrif. Mae gronynnau ymbelydrol o bibellau all-lif Hinkley Point A (a oedd yn gweithredu rhwng 1965-2000) a Hinkley Point B, sydd wedi bod ar agor ers 1976, wedi eu gollwng i Fae Bridgewater dros y 55 mlynedd diwethaf. Bu gollyngiadau plwtoniwm o Hinkley Point A yn y 1970au a allai hefyd fod wedi llygru’r mwd y maent am ei ddympio ym Mae Caerdydd.

“Mae’r cynnig newydd hwn i ddympio wyth gwaith cymaint (600,000 tunnell giwbig o’i gymharu ag 82,000 tunnell y tro diwethaf). Mae digon o amser wedi mynd heibio ers hynny i alluogi’r AEA i archwilio ac asesu’r hyn a ddigwyddodd i’r gwaddod a ollyngwyd ar safle Gwasgaru Tiroedd Caerdydd yn 2018.”

Ychwanegodd Mr Gruffydd y dylid cymryd mesuriadau ar y môr ac ar dir cyn unrhyw ddympio pellach:

“Dylai’r AEA hefyd sicrhau bod lefelau ymbelydredd ar hyd arfordir De Cymru yn cael eu mesur cyn unrhyw ddympio pellach, er mwyn darparu data sylfaenol y gellid penderfynu ar unrhyw gynnydd mewn ymbelydredd o ganlyniad i unrhyw ddympio pellach. Gyda’r amrediad llanw yn yr Hafren, mae’n debyg iawn y bydd y mwd hwn yn gwasgaru ymhellach a gallai gronynnau gael eu golchi i’r lan – dylid mesur ac asesu effeithiau hyn ar bobl sy’n byw ar hyd yr arfordir, gan ddefnyddio’r traethau a’r rhai sy’n bwyta bwyd môr.”

Ychwanegodd:

“Yn ystod fy nghyfarfod y mis diwethaf gyda CNC, dywedais yn glir yr hyn a ddisgwylid wrth roi trwydded ar gyfer dympio pellach. Os yw Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol i fod yn fwy na slogan gwag, mae’n golygu bod angen i ni sicrhau bod diogelwch ar gyfer y dyfodol yn ganolog i’r broses hon. Dylai egwyddor ragofalus fod yn berthnasol. A byddaf yn gwylio dros y broses hon gyda llygad barcud i sicrhau’r canlyniad gorau i’n hamgylchedd ac iechyd a lles pobl yng Nghymru.”

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s